Om negen uur overleg ik met de voorzitters van het college van de Universiteit Twente en de Saxion Hogescholen over ons initiatief voor de Twentse Academie Gezondheidszorg. Het idee - naast een zorgcontinuüm van eerste tot derde lijn, een onderwijs en professioneel continuüm van ROC tot universitair opgeleiden - is nog in een te conceptuele fase om 'Den Haag' te overtuigen van nut en noodzaak. Na vertrek van Cor Boom bereiden we ons komend bestuurlijk overleg van UT en MST voor.

Terug in het ziekenhuis spreken we met de Klachtencommissie. Onderwerp is o.a. de follow up van adviezen, aanwijzingen en maatregelen van de zijde van de Raad van Bestuur na een toegewezen klacht. Worden die uitgevoerd, geïmplementeerd of verdwijnen ze in een la of blijft het bij goede voornemens. Ook heeft de Inspectie gevraagd naar een meer trendmatige beschouwing en beleid naar aanleiding van klachten. De meest bekende klacht en trend is al jaren de gebrekkige communicatie en bejegening. Je kunt het technisch nog zo goed doen, als die zaken niet in orde zijn, loop je de waardering van de patiënt mis en leg je de bal op de stip voor een klacht.

Prof. Wim Fibbe, stamcelexpert uit Leiden, doet op ons verzoek onderzoek naar de kwaliteit van het stamcelonderzoek in ons ziekenhuis. Dit naar aanleiding van de negatieve publiciteit vorig jaar. Overigens heeft de minister inmiddels besloten dat stamcelonderzoek alleen nog mag plaatsvinden in Universitaire Centra. Dat is een begrijpelijk besluit, maar garandeert nog niet dat het dan allemaal wel goed gaat. Veel van het initiële stamcelonderzoek is juist daar begonnen en hoewel niet altijd even coherent verlopen, toch in topbladen gepubliceerd. Daardoor heeft het soms veel langer dan nodig geduurd voordat resultaten werden gezien van deze techniek. Minstens zo belangrijk is de nationale en internationale afstemming, die er nu ook langzamerhand wel is en een goede fasering van dit onderzoek, zoals dat ook gebeurt op het terrein van geneesmiddelenonderzoek. We wachten het oordeel van Fibbe af, die overigens gesecondeerd wordt door Ronald Koopman, dermatoloog in ons ziekenhuis..

We zijn vanavond te gast bij de maatschap Orthopedie en bespreken hun problemen, plannen, wensen en ambities. De toegang tot de OK vooral bij spoed is een zaak van aanhoudende zorg. Het ontbreken van een standaard preoperatieve screening wordt als een ernstig tekort gezien. Interessant is dat de orthopeden in tegenstelling tot de urologen, graag spreekuur blijven doen in Losser, zolang daar röntgenfoto's gemaakt kunnen blijven worden. De opleiding zou met een extra assistentenplaats moeten worden uitgebreid, er is behoefte aan de mogelijkheid van snelle evacuatie van 'gezonde' patiënten na een orthopedische ingreep naar een zorgfaciliteit buiten ons centrum om de druk op de bedden te verminderen en daarmee de doorstroom te bevorderen. We zouden over een zorghotel moeten beschikken voor deze categorie patiënten. De orthopeden verwachten nog een flinke groei, waardoor het aantal orthopeden volgens hun eigen wetenschappelijke vereniging zou moeten toenemen van de huidige zes honderd tot elf honderd in 2011, cq bij ons zou moeten toenemen van de huidige zes naar tien in 2011 of daarna. Voorlopig zijn dit speculatieve extrapolaties maar wel van belang voor ons lange termijn beleid. Ook hier praten we over stamcelonderzoek, nu geïnitieerd vanuit de UT die daar een groot (23 miljoen EURO) programma mee gaat uitvoeren. De naam van prof. Blitterswijk valt. Ik ga ervan uit dat stamcelonderzoek in deze configuratie van samenwerking met onze buuruniversiteit wel kan. Ook een onderwerp voor ons bestuurlijk overleg met de UT.

Ik overnacht in hotel Carelshaven in Delden vanavond en dineer daar met Arie van Alphen, interim voorzitter Raad van Bestuur van ons buurziekenhuis Zorg Groep Twente in Hengelo en Almelo. We praten over de impact van de OK brand in Almelo op de organisatie en de nu 'demissionaire' raad van toezicht. Persoonlijk vind ik niet dat dit type in de politiek gebruikelijke bestuurlijke hygiëne, opstappen wanneer je verwijtbaar niet in control bent, in onze ziekenhuiswereld van toepassing zou moeten zijn. Je moet niet terugtreden, maar optreden, zei Klaas de Vries ooit eens, toen nog minister van Binnenlandse Zaken. Als de boel geklaard is, kan je altijd nog de pijp aan Maarten geven. Ik begrijp overigens dat het nu ook zo gaat. De 'demissionaire' RvT zorgt voor de goede gang der dingen. We praten verder over onderwerpen waar samenwerking tussen onze huizen nuttig en noodzakelijk is, onverlet onze 'concurrentie' positie in de regio. In TAZDO (bestuurlijk overleg tussen onze ziekenhuizen) praten we over het vraagstuk van de laagvolumechirurgie in de oncologie en het handhaven van kwaliteit en veiligheid. We nemen ons voor die zaken waar kwaliteit en veiligheid ons tot samenwerking nopen in het belang van onze patiënten, in kaart te brengen.

Op mijn kamer zie ik Eelke van der Veen, voorheen Agis, nu lid Tweede Kamer en Hans Brom, voorzitter Vereniging voor Heelkunde met elkaar in NOVA de degens kruisen over een rapport van de Inspectie over het preoperatieve proces. De heren overtuigen elkaar niet. Er zijn bij Van der Veen grote zorgen over de kwaliteit en veiligheid, Brom zegt dat daar nou juist hard aan wordt gewerkt om de voorwaarden voor veilig werken te verbeteren. Hij overtuigt kennelijk niet. Wat ik zelf wel wat zorgelijk begin te vinden is - ook na de berichtgeving in het AD met de kop "falende artsen vrijuit" afgelopen zaterdag - dat het a) allemaal heel gevaarlijk is in de Nederlandse ziekenhuizen (quod non) en b) dat je dat allemaal oplost door de dokters en de zusters harder te straffen als er iets fout gaat. Dat staat op zeer gespannen voet met de door mij al in 2003 bepleite aanpak dat je blamefree (schuldvrij) moet kunnen melden wat je fout doet of wat fout gaat in het ziekenhuis; daar moet je van leren en zo het ziekenhuis beter maken en veiliger voor de patiënt. Honderd procent veiligheid is niet mogelijk, dat lukt ook in het verkeer niet, maar dat moet wel steeds je streven zijn. Ik heb het niet over luie, roekeloze, incompetente professionals, die hun plicht verzaken, die heb je overal, ook buiten het ziekenhuis en die moet je inderdaad streng aanpakken. Nee, ik heb het over de overgrote meerderheid van gewetensvolle hardwerkende toegewijde artsen en verpleegkundigen, die in de buitengewoon complexe omgeving van het ziekenhuis onbedoeld - vergissen is menselijk en daarmee onvermijdelijk - fouten maken. Om dat te voorkomen moet je niet de mens eruit halen en bestraffen, maar het systeem beveiligen tegen het menselijk tekort. In de luchtvaart en de chemische industrie is dat al tientallen jaren de aanpak. Wordt vervolgd.