Vanmiddag vertrek ik op tijd naar Amsterdam waar in het hypermoderne bestuursgebouw van ING aan de zuidas. In het ING House wordt het na-event van de 'redefinig health care' reis in juni naar de VS gehouden. Niet alleen onze reisgenoten zijn er, er is een aardige doorsnee van bestuurders uit ziekenhuizen en aanpalende zorgwereld op komen dagen. Verder zie ik Hans Hoogervorst, sinds dit najaar de AFM, en ook onze huidige minister is gekomen. Onze 'reis'leider Roger van Boxtel opent de rij sprekers, gevolgd door Paul Levy, de CEO van het Beth Israel Deconess Medical Centre in Boston, gastheer van ons gezelschap in juni, al kon ik zelf bij dat deel van de reis er niet meer bij zijn. Levy onderstreepte zijn betoog met on line citations uit zijn blog www.runningahospital.blogspot.com dat hij sinds een jaar of twee bijhoudt. Zijn credo over transparency onderschrijf ik geheel en brengt hij dus onder meer via zijn blog in de praktijk. Het verlangen naar meer openheid over prestaties was voor mij reden in 2002-2003 bij de Inspectie Gezondheidszorg het gebruik van prestatie indicatoren in te voeren, te beginnen bij de ziekenhuizen. Daarmee verlegden we de nadruk van toezicht op structuur (diploma's en bakstenen) en proces (richtlijnen en protocollen) naar outcome en impact (herstel van functie en participatie in de samenleving). Na aanvankelijk verzet zagen velen dat het een prachtig middel was om kwaliteit weer hoger op de agenda te krijgen in een gezondheidszorg die door overheid en politiek de afgelopen decennia bijna obsessioneel is gepositioneerd als een kostenpost. Daarbij voorbijgaand aan de opbrengsten in termen van gewonnen levensjaren, arbeidsparticipatie en levenskwaliteit. De ziekenhuizen kunnen die selectieve aandacht voor kosten voorkomen door structureel hun resultaten, c.q. successen en falen te publiceren. De ziekenhuis website is daar de geëigende plaats voor. Het aardige is dat mensen/patiënten dan niet zozeer zullen kiezen tussen ziekenhuizen (choice) maar zich ook serieus genomen zullen voelen door/binnen ‘hun eigen’ ziekenhuis, waarin ze door deze informatie meer stem (voice) krijgen. Julian Legrand, adviseur van Blair bij de hervorming van de Engelse National Health Service verhief dat tot thema: voice or choice. Levy vertelt hoe hij aanvankelijk is bekritiseerd door collega ziekenhuisbestuurders om zijn openheid, die zelfs schadelijk zou zijn voor de ziekenhuizen.

Daarna spreekt minister Klink, die een interessant betoog houdt. Marktwerking moet verder worden doorgezet, het B-segment moet op korte termijn naar 50% worden uitgebreid de komende jaren, complexe zorg moet worden geconcentreerd om de kwaliteit te bevorderen met als consequentie dat de patiënt dan vaker zal moeten reizen voor goede zorg. Bezo rgdheid dat het volume zal exploderen is er wel. Dat is ook de zorg van de Tweede Kamer, dus alleen als de groei van het B-segment tot 20% niet tot excessieve kostenstijging zal leiden is uitbreiding van het B-segment mogelijk. Klinkt goed, maar zal de politiek Klink de ruimte laten voor zijn 'liberale' beleid. In het openbare debat lijkt de slinger alweer wat terug te gaan van markt naar plan.

Er volgt een geanimeerd diner met uitgebreide discussies zoals over het thema of ziekenhuizen winst zullen mogen maken na 2011. Mijn stelling is dat ziekenhuizen nu ook winst maken, maar wat selectief neerslaat in het winstaandeel van individuele maatschapsleden. Daar is overigens niets mis mee, maar het bedrijf ziekenhuis zou er wel bij varen als het een expliciete winstdoelstelling formuleerde. Dat die winst zoals nu het geval is naar het eigen bedrijf gaat, is prima. Die mag volgend jaar ook al worden gebruikt om de 6 EURO extra in het uurhonorarium van de specialist te financieren, als duidelijk is dat de specialisten significant hebben bijgedragen aan het resultaat. Mutatis mutandis zou dat ook voor verlies moeten gelden, dat dan tot een max van 6 EURO op het uurhonorarium in mindering gebracht zou kunnen worden. Voorlopig is dat nog theorie. Overigens zijn er natuurlijk meer partijen in het ziekenhuis die hun vinger zullen opsteken als er winst te verdelen valt.

Een zeer geanimeerde en stimulerende bijeenkomst onder de aanstekelijk enthousiaste leiding van Dorrit Gruijters, die met haar medewerkers op even energieke wijze onze reis naar de VS vorm gaf en begeleidde. Hulde !

J. Herre Kingma