Vanmorgen hebben we het College van B & W Oldenzaal op bezoek op onze locatie in Enschede. Bedoeling is te laten zien dat het ziekenhuis Oldenzaal als één moet worden gezien met de centrum- en topklinische functie, die we in Enschede kunnen bieden. Er is één MST met vestigingen in Enschede, Oldenzaal, Haaksbergen en Losser. We lichten onze plannen met Oldenzaal verder toe en B & W worden rondgeleid langs de SEH en het Thoraxcentrum, beide ook vitale functies voor Oldenzaal. Ik geloof dat we langzamerhand over en weer wat meer begrip krijgen voor wat wij willen en kunnen bieden als MST in Twente. Bieden aan basis- en topzorg en wat onze patiënten en klanten van ons mogen verwachten. Patiënten mogen daarbij nooit speelbal worden van zakelijke belangen tussen de verschillende ziekenhuizen en huisartsengroepen. Dat betekent, ondanks de opdracht marktgerichter te gaan werken, toch een terughoudende opstelling als concurrentie essentiële functies een speelbal worden van commerciële belangen.

De Volkskrant interviewt me telefonisch over de uitkomsten van het rapport over de patiëntveiligheid dat nu echt uit is. Het zijn  'maar’ 1735 doden en dus niet de vele duizenden die in het buitenland vallen. Ik zei in het verleden dat het getal ergens zou moeten liggen tussen de 1500 en 6000 vermijdbare doden en trok vaak de vergelijking met verkeersdoden. Daar hadden we er vorig jaar 807 van in ons land en dat waren er in 1970 meer dan 3000. Een doelstelling om ook de  vermijdbare ziekenhuissterfte naar een kwart van nu terug te brengen, dus zo'n 450 per jaar, vijf tot tien per ziekenhuis, afhankelijk van de grootte, zou net als met de reductie van verkeersdoden mogelijk moeten zijn. Maar dan wel meteen beginnen met gericht beleid, dat had al jaren geleden veel breder ingezet kunnen worden. Waarom zolang gewacht? Want de precieze getallen kenden we dan wel niet, het probleem natuurlijk wel. Dat is structureel en houdt verband met onze moderne hoogwaardige technische geneeskunde, die wereldwijd wordt bedreven.

Voor een provinciale zender discussieer ik vanmiddag met een Amsterdamse letselschade advocaat. Die vindt alle vermijdbare schade laakbaar en verwijtbaar en reden tot juridische vervolging. Dat standpunt staat haaks op het beleid dat ik zelf voorsta en bij de inspectie altijd heb uitgedragen. Vermijdbare schade die niet veroorzaakt wordt door roekeloosheid, nonchalance, verwaarlozing, ondeskundig optreden of grove nalatigheid rangschik ik als menselijk tekort. Daar moet het systeem je tegen beschermen met bijv. een elektronisch patiënten dossier, goede bewaking van procedures, beetje vergelijkbaar met de verkeerstoren op het vliegveld. Daarin past ook het zogenaamd blamefree kunnen melden van schade al dan niet door menselijke vergissingen en falen, zolang die niet verwijtbaar zijn, op de manier zoals ik hierboven beschreef. Kan dat niet, dan zal men medische schade liever verzwijgen of verdoezelen. Schade moet wel altijd vergoed worden, los van de schuldvraag. Dat kan via een zogenaamde 'no fault verzekering' zoals die in Zweden en recent ook in België wettelijk is mogelijk gemaakt. Ik word het niet eens met mijn opponent de schade advocaat.

Vanavond reageert in NOVA Pieter Vierhout, oud chirurg in ons ziekenhuis en nu voorzitter Orde van Medisch Specialisten. Daarbij ook een selectie van beelden van gisteravond uit MST. Zo zijn we als ziekenhuis toch op een goeie manier in beeld met een uiterst relevant, maar lastig te presenteren probleem, dat NOVA overigens heel mooi in beeld heeft gebracht. Pieter Vierhout benadrukt ook bij Clairy Polak dat we nu echt aan de slag moeten om het fenomeen van de vermijdbare ziekenhuissterfte drastisch terug te brengen.

J. Herre Kingma