Anne Flierman van de UT, Cor Boom van Saxion en ik bespreken per teleconferentie ons gesprek voor dat we volgende week in Den Haag hebben met twee DG's op het snijpunt van onderwijs en zorg. Wordt vervolgd met het hopelijk te behalen resultaat.  Om half tien arriveer ik bij MESA+, het instituut van de UT dat zich o.l.v. onze nieuwe MST commissaris prof. Dave Blank bezighoudt met nanotechnologie. Samen met Marianne Lensink krijgen we een fascinerende rondleiding langs futuristische apparaten in even futuristische laboratoria met 'mannen in witte pakken', die op moleculair en atomair niveau nanostructuren bouwen. De mogelijke toepassingen zijn legio, ook in de geneeskunde. We krijgen iets te zien van het werk onder leiding van dr Subramanian, die fundamenteel onderzoek doet op moleculair niveau naar de wijze van 'vouwen van eiwitten'. Dat zijn de processen die ten grondslag liggen aan veroudering en verouderingsziekten zoals de ziekte van Alzheimer. Zijn medewerkers zijn allemaal internationals. We spreken met een jonge dame uit Venezuela, een fysicus die hier haar promotie onderzoek doet. De tijd vliegt om en om twaalf uur vertrekken we weer naar MST voor de business as usual.

We lunchen met de neurologen. Zij en dus ook wij staan op het punt om twee misschien drie nieuwe neurologen aan te trekken. Dat is eenderde van de totale groep. Wij praten over ambities en verwachtingen. De neurologen willen hun vak in de volle omvang en diepte blijven beoefenen en vinden dat ook een taak van het MST met haar ambitie topklinische en complexe zorg te willen leveren. Dat kan als de middelen dat toelaten en dat hangt af van hoe efficiënt je je afdeling runt en of de afspraken met de zorgverzekeraars toereikend zijn enz. Als dat het geval is, is er geen belemmering. Daar gaan we de komende tijd naar kijken. Er is ook academische ambitie op het terrein van de neurofysiologie, die een belangrijk aandeel levert in de opleiding van technisch geneeskundigen.

Om twee uur vertrek ik naar Den Haag voor de jaarlijkse bijeenkomst van Zorgverzekeraars Nederland, waar vandaag minister Klink zal spreken. Als ik uitstap voor de Nieuwe Kerk aan het Spui, waar de ontvangst is, loop ik de voorzitter van Zorgverzekeraars Nederland, Hans Wiegel, tegen het lijf. Ik ken hem sinds mijn voorzitterschap van de Orde twaalf jaar geleden, toen we gezamenlijk maar op zijn initiatief de Treekgroep oprichtten. Met alle stakeholders uit de zorg kwamen we eenmaal per kwartaal bijeen op Landgoed den Treek. Er was nog geen NMA en dit overleg paste goed in het Nederlandse Polder model. Als Inspecteur Generaal trad ik ook op voor dit bijzondere gezelschap.

Op deze zogenaamde relatiebijeenkomst komt 'iedereen'. Ik zie oud voorzitters van vakbonden, zoals Hans de Boer en Lodewijk de Waal die kennelijk ook een functie in de zorg hebben, natuurlijk veel leden van raden van bestuur van instellingen, Kamerleden, koepelbestuurders, last but not least de verzekeraars zelf, hoge VWS ambtenaren en DG's, waaronder mijn oud collegae Marselis Boereboom, Martin van Rijn en Hans de Goeij. Martin van Rijn wordt voorzitter van het uitvoeringsbedrijf van PGGM, een fonds goed voor tachtig miljard en verzekeraar van vrijwel alle werkers in de zorg. ABP is ruim drie maal zo groot, maar toch. De minister gaat in op zijn recente brief aan de Kamer waar hij preventie aan de orde stelt mede als taak van de verzekeraars. Interessant is dat de maatregelen die nu de revue passeren, allen liggen in de sfeer van leefstijl, bewegen, dieet, stoppen met roken. Je zou zeggen allen in zekere zin 'calvinistische' maatregelen. Opvallend is dat hij zwijgt over kanker. Effecten van leefstijl vertalen zich daar pas na vele tientallen jaren in een reductie van ziekten en sterfte. Hier zou je het moeten zoeken in vroegdiagnostiek. Dat ligt gevoelig. Moet je dan de bevolking gaan screenen, iedereen op zijn vijftigste in de MRI of PETSCAN. Tot nu toe taboe en zelfs nadelig geacht volgens de artsen. Maar die visie is wat barstjes aan het vertonen. Periodiek onderzoek bij schijnbaar gezonden zou toch wel eens belangrijke winst kunnen opleveren, zeggen sommige ingewijden. De wet op het bevolkingsonderzoek, die dit soort screening tot nu toe verbiedt staat ook al ter discussie. Zeker is dat het terugdringen van kanker het meest effectief is door vroegdiagnostiek. Vooral goed voor de patiënt, maar ook voor ziekenhuis en kosten waar complexe operaties en nabehandelingen worden voorkomen.  

Die avond breng ik een bezoek aan een dierbare, die enige tijd geleden ingrijpend geopereerd werd aan kanker. Ook bijna gemist. Dan komt het allemaal weer heel dicht bij.

J. Herre Kingma