Neurochirurgie in Enschede

Ziekenhuis Ziekenzorg

Ziekenhuis St.Jozef/ Stadsmaten

Sinds 1 juli 1953 bestaat “het neurochirurgisch centrum”  Enschede.

Per die datum vestigde Dr. Gerard Jan van Hoytema zich als vrijgevestigd

neurochirurg in beide Enschedese ziekenhuizen, te weten het in 1897 gestichte Ziekenzorg en het in 1914 geopende Sint Josefziekenhuis.

Van Hoytema schreef  5 augustus 1952 een brief aan de directeur van het ziekenhuis

“Ziekenzorg” met het verzoek te worden toegelaten tot “buitengewoon lid van de staf, in de functie van neurochirurg”.

Van Hoytema behoorde tot de eerste generatie van neurochirurgen, voortgekomen uit de algemene heelkunde. Na arts-chirurg te zijn geweest in Nederlandsch-Indië koos hij,

na zijn opleiding te Amsterdam, voor een carrière als neurochirurg te Enschede.

Deze keuze werd mogelijk beïnvloed door Dr. Willem Beck junior, neuroloog, die zich in 1952 te Enschede vestigde.

Ook het Koningin Juliana ziekenhuis te Hengelo  had van Hoytema benadert.

Hij koos voor Enschede omdat hij de kans kreeg een “geheel nieuwe kliniek naar eigen inzichten in te richten”. Hij bracht Johanna Greven mee als naaste medewerkster.

Zij werd later “ verpleegkundig directrice” van Ziekenzorg.

Van Hoytema werkte met “zijn” neurochirurgisch team: niemand behoudens zijn discipelen werden toegelaten tot neurochirugische patiënten, noch op de operatie-afdeling, noch op de verpleegafdeling. Na de operaties “trok”  dit team door de ziekenhuizen om wonden te verbinden en voor de volgende dag hoofden te scheren.

Het heeft tot zeker 1986/1987 geduurd alvorens op de operatie-afdeling van Ziekenzorg “niet ingewerkten” werden toegelaten, laat staan leerlingen. Langdurig

bleef “de mythe” van de neurochirurgie bestaan, niet in het minst in de hand gewerkt

door opvolgers van van Hoytema, maar vooral door het door hem geprivilegieerde personeel.

Van Hoytema had een zwakke gezondheid. Reeds in 1956 werd hij getroffen door een hartinfarct. De praktijk te Enschede werd waargenomen door collegae uit den lande, waaronder Fons Walder uit Nijmegen en Henk Verbiest uit Utrecht, later hoogleraren.

K.G. Go heeft drie jaar waargenomen. Later werd hij hoogleraar experimentele neurochirurgie te Groningen.

In 1957 mocht van Hoytema zijn werkzaamheden hervatten. Wel moest hij een assistent aantrekken. Dit werd Jan Oostrom, die zich uiteindelijk in 1965 associeerde met van Hoytema.

Maart 1966 overleed van Hoytema aan een hartinfarct.

Ru Kruyt was de derde neurochirurg van het neurochirurgisch centrum te Enschede.

Ru overleed op te jonge leeftijd eveneens aan een hartinfarct.

In 1979 ging Jan Oostrom samenwerken met Dr. Hans E. van der Aa.

Van der Aa was opgeleid in Brugge en in Utrecht.

Het was het begin van een nieuwe neurochirurgische era:  Ct-scan en microscoop en

verbeterde anesthesiologische technieken deden hun intrede.

Al snel was duidelijk dat twee neurochirurgen niet voldoende waren in een snel groeiende praktijk.

Door het tijdelijk afwezig zijn van Jan Oostrom stond van der Aa er enige tijd alleen voor. Gezien werk- en dienstbelasting een praktisch onmogelijke opgave die echter door hem op bewonderenswaardige wijze door  is ingevuld.

Mede gezien de inspanningen van van der Aa, besluit Ron de Graaff,werkzaam in het 

academisch ziekenhuis en in het St. Anthonius ziekenhuis te Utrecht drie dagen per week te gaan waarnemen in Enschede.

In oktober 1981 werd de Graaff definitief aangesteld als neurochirurg, nadat toestemming was verkregen van de Bisschop van Utrecht. “Stadsmaten” viel immers onder het bisdom Utrecht en men wilde wel graag weten hoe de standpunten van de nieuw te benoemen  neurochirurg waren ten aanzien van abortus en euthanasie.

Gezien de uitbreiding van werkzaamheden en gezien de veranderende technieken, o.a. microneurochirurgie;  kinderneurochirurgie, MRI scan en stereotactische neurochirurgie, waaronder biopten van hersenweefsel, werd in 1989 Dr. Gijs Broere

aangetrokken ,m.n. voor de kinderneurochirurgie en de microvasculaire chirurgie.

Voor de ontwikkeling van de functionele neurochirurgie kwam in 1990  drs. Mathieu

Lenders  het team versterken.

Aangezien de expertise in de neuro-oncologie geen gelijke tred hield met de ontwikkelingen werd drs. Sytske Boomstra benoemd  als vierde  neurochirurg.

Voorheen neurochirurgen te Enschede:

Gerard Jan van Hoytema

Jan Oostrom

Ru Kruyt

Hans van der Aa

Gijs Broere

Ron de Graaff

Huidige neurochirurgen te Enschede:

Matthieu Lenders

Sytske Boomstra

Maarten Driesse

Bert Höß

Mathias Köchling

Er is naar Dr. Hoytema een stichting vernoemd die zich richt op ontwikkeling in bij/nascholing voor professionals in de gezondheidszorg.( Dr.Hoytema stichting)

Sub-locaties »