Vaatchirurgie van nieuwe MST toonaangevend met hybride OK

10 februari 2016

Enschede heeft een nieuw, uiterst modern ziekenhuis. Op de derde verdieping, in het hart van het operatiecomplex, de Hotfloor genaamd, is een hybride operatiekamer gerealiseerd. De nieuwste röntgenrobot van GE (de eerste in Nederland) geeft operatieteams van Medisch Spectrum Twente (MST) de kans de modernste technieken van beeldvorming toe te passen tijdens operaties. De hybride OK van MST is state of the art ingericht als het gaat om 3D beeldvormende technieken en een maximale hybride functie door een volledig uitrijdbaar systeem. Hoe verliep de eerste operatie op deze nieuwe OK?

“Het ging super”, antwoordt vaatchirurg Robbert Meerwaldt op deze vraag. Samen met zijn collega-vaatchirurgen Edith Willigendael, Bob Geelkerken en Roland Beuk, anesthesioloog Gerard Lucassen en anesthesie- en operatie-assistentes Daphny Somhorst, Wilma Braun en Anne Keizer voerde hij de vier uur durende ingreep uit, de eerste operatie op de hybride OK. Een patiënte is geopereerd aan een slecht doorbloed been en een niet genezende wond aan haar teen. Helaas een pijnlijke kwaal waar meer en meer mensen mee te maken krijgen, veelal als gevolg van suikerziekte. Het vaatteam van MST behandelt nu al honderden patiënten per jaar. Meerwaldt glundert: “Het opereren in MST krijgt een nieuwe dimensie voor ons, maar de patiënt is hier de winnaar. We kunnen in de hybride OK effectiever, efficiënter en veiliger opereren.”
  
De combinatie van diagnostiek en chirurgie
MST beschikt als enige ziekenhuis in Nederland over een hybride operatiekamer waarbij “met één druk op de knop” de röntgenrobot bij de operatietafel kan worden verwijderd. De ruimte verandert dan in een gewone OK. Slechts vijf ziekenhuizen in Europa zijn met dit systeem (Discovery 740 van General Electric) uitgerust. In alle andere hybride OK’s in Nederland - één op de drie ziekenhuizen heeft zo’n voorziening - is de röntgenapparatuur niet volledig verplaatsbaar.

Een mobiel apparaat biedt grote voordelen, volgens de vaatchirurgen. Als de röntgenrobot (toch) niet nodig is, kan het apparaat gemakkelijk opzij worden geschoven, zodat het zicht van het OK-team niet wordt belemmerd. Bovendien wordt de steriele luchtstroom rondom de operatietafel niet onderbroken, waardoor infectiegevaar afneemt.

Mobiel of niet, een hybride OK is hoe dan ook gunstig voor de behandeling van patiënten met onder meer vaatproblemen. Mocht tijdens de ingreep blijken dat het niet met röntgen lukt om een bloedvat van ‘binnenuit’ (via de lies) met een stent of een dotter te repareren, dan biedt een hybride OK vaatchirurgen de mogelijkheid naadloos over te gaan tot een klassieke chirurgische operatie, waarbij ze een grote(re) snee in het lichaam maken. Of als na bloedvatherstel van binnenuit nog een gewone operatie nodig is, bijvoorbeeld aan een slecht genezende wond, dan kan dat aansluitend gebeuren. Zo wordt voorkomen dat patiënten verspreid over meerdere dagen, meerdere keren moeten worden geopereerd en dus ook meerdere keren onder narcose moeten worden gebracht. Vaatchirurg Beuk: “In ziekenhuizen zonder hybride OK gebeurt zo’n ingreep in etappes. Daar zit tijd tussen. Dat kan leiden tot onnodig verlies van ledematen. Voor het behoud van tenen of een been is een snelle behandeling cruciaal.”

State of the art
Hij vervolgt: “Wat wij doen, is minder ingrijpend en dus gunstig voor de patiënt. Je kunt je patiënten voortaan ook iets anders selecteren. Je kunt meer mensen voor een operatie van binnenuit in aanmerking laten komen. Omdat je weet dat je meteen kunt overschakelen naar een gewone operatie. Je kunt direct inspelen op de situatie tijdens de operatie. Samenvattend maakt de hybride operatiekamer het mogelijk om een endovasculaire operatie te combineren met een ‘open’ operatie. De röntgenrobot van GE is toonaangevend, het nieuwste van het nieuwste in Nederland.”

Meerwaldt: “Doordat we, in dit geval, het hele been volledig kunnen behandelen zien we minder infecties en ervaren patiënten tijdens de lange ingreep minder pijn door goede anesthesie. We denken dus met deze dure investering goedkoper uit te zijn. De patiënte van zojuist hoeft hier geen drie dagen te zijn, maar was na vier uur opereren klaar en kan morgen naar huis.” 

Dankzij de technologie in de hybride OK is het mogelijk bij operaties aan (slag)aders te volstaan met de toediening van kleinere hoeveelheden contrastvloeistof. Het röntgensysteem kan namelijk een CT-scan ‘inladen’ zodat op een beeldscherm in 3D te zien is hoe een bloedvat loopt. De chirurgen gebruiken deze beelden dan als een soort ‘landkaart’ om te navigeren door de bloedvaten. Beuk: “Nierproblemen door contrastvloeistof, die doorgaans wordt gebruikt om bloedvaten te onderscheiden, kunnen we zo voorkomen.” 

Goed ok-team
Vaatchirurg Willigendael wijst verder op het belang van een goed op elkaar ingespeeld OK-team. “Dat is doorslaggevend. Je bent van elkaar afhankelijk. Het team is van levensbelang voor een goede procedure. Ook daar wordt in geïnvesteerd.” Zijzelf werkt sinds een half jaar in MST. “Ik word ongelooflijk blij van dit soort ontwikkelingen. Voor mij was de komst van het nieuwe ziekenhuis en daarmee de hybride OK, de reden om van ziekenhuis te wisselen. Bovendien krijg ik hier als vaatchirurg nog meer de kans samen te werken met collega’s van bijvoorbeeld cardiologie. De hybride OK ondersteunt die samenwerking volledig.”

Samen opereren zodat de patiënt zo efficiënt mogelijk wordt behandeld, neemt een toevlucht. Mimi ter Weeme, cardio-thoracaal chirurg in MST: “Een goed voorbeeld daarvan is het combineren van vakgebieden in de hybride OK bij een percutane klepimplantatie. Waarbij ervoor gezorgd wordt dat een nieuwe hartklep in de patiënt wordt geïmplanteerd op een veel minder ingrijpende manier dan via een open hartoperatie. Dit heeft positieve gevolgen voor het herstel van deze operatie.“