home home  printversie printversie home radiotherapie > meer informatie > woordenboek

R

RAD

Radio Absorbed Dose. Oude eenheid van ontvangen straling.

Radiatie pneumonie

Longontsteking uitgelokt door bestraling van een stukje long.

Radicaal

Geheel en grondig. Bijvoorbeeld een radicale verwijdering van de tumor.

Radioactiviteit

Het verval en daardoor uitzenden van ioniserende straling door

bepaalde elementen zoals bijvoorbeeld : kobalt, iridium en uranium.

Het verval van radioactieve bronnen kan op de volgende manieren:

o

Alfa-verval (α).

Een zware kern heeft een overschot aan protonen en zal zich stabiliseren door het uitzenden van 2 protonen en 2 neutronen, een heliumkern.

Alfastraling

o

Bèta-verval (ß).

In de kernfysica wordt onder bètaverval verstaan een soort radioactief verval, waarbij een bètadeeltje, namelijk een elektron of een positron wordt uitgestraald. Deze processen worden respectievelijke "bèta min" (β) respectievelijk "bèta plus" (β+) genoemd.

Bij het βverval, wordt door de zwakke kernkracht een neutron in een proton omgezet, waarbij een elektron en een anti-neutrino vrijkomen:

Bestand:Beta-minus Decay.svg

\mathrm{n}\rightarrow\mathrm{p}+\mathrm{e}^-+\bar{\nu}_e

o

Elektronenvangst:

Een vervalproces dat een variant is op ß verval. In plaats van een elektron uit te zenden wordt er een elektron, meestal uit de binnenste elektronenschil, van het atoom opgenomen in de kern. Elektronenvangst treedt op bij isotopen waarbij te veel protonen aanwezig zijn in de kern, en er te weinig energie is om een positron uit te zenden.

o

Gammaverval:

o

Positron emissie.

o

Interne conversie

Radiologie

Het medisch specialisme dat zich bezighoudt met het verrichten van onderzoek en het stellen van diagnoses met behulp van straling of apparaten die weefsels en organen van het lichaam zichtbaar maken.

Radioloog

De arts die gespecialiseerd is in het verrichten van onderzoek en het stellen van diagnoses met behulp van stralen of apparaten die de weefsels en organen van het lichaam zichtbaar maken.

Synoniem: röntgenoloog.

Radionuclide

Radioactieve atoomsoort.

Radioprotectie

De bescherming van de bevolking tegen de invloeden van straling. Het gaat hier zowel om bescherming tegen accidentele bestraling als tegen bestraling tijdens de uitoefening van het beroep.

Radioresistent

Bestand zijn tegen stralen / bestraling.

Radiosensibel

Gevoelig zijn voor stralen / bestraling.

Radiosurgery

Stereotactie met behulp van de gammaknife. Zie gammaknife.

Radiotherapeutisch laborant

Historisch. Oude benaming, thans vervangen door MBB-er / bestralingsdeskundige.

Radiotherapeut - oncoloog

Arts die zich heeft gespecialiseerd in de behandeling van patiënten met een kwaadaardige tumor met behulp van ioniserende straling.

Radiotherapie

Het medisch specialisme dat zich bezig houdt met het bestrijden van kwaadaardige gezwellen in het lichaam met behulp van ioniserende straling. Het principe, het effect van radiotherapie berust op verschil in gevoeligheid voor straling tussen gezond- en kankerweefsel. Indien er geen verschil in gevoeligheid zou zijn was bestraling en ook chemotherapie niet mogelijk.

Radium

Radium werd ontdekt in 1898 door Pierre en Marie Curie een Franse, respectievelijk een Poolse scheikundige.

Radium

Randomisatie

Onderzoeken, waarbij gegevens worden verzameld zonder voorafgaande selectie of indeling.

Rapid arc

Een volume en intensiteits gemoduleerde rotatie therapie die een zeer nauwkeurige 3 D dosisafgifte waarborgt. Bestralingstechniek, waarbij het toestel tijdens de bestraling een draaiende beweging maakt en waarbij de hoeveelheid straling binnen elk veld, met behulp van de MLC gevarieerd kan worden. Synoniemen: IMAT / VMAT / Spiraal IMRT.

MLC

 

 

Het Rapid Arc bestralingstoestel

De MLC ( Multi Leaf Collimator )

Op de bovenstaande foto ( links ) een testbestraling om te kijken of alles goed werkt. Het bestralingstoestel (1) maakt een draaiende beweging om een meetapparaat (2).

Tijdens de bestraling veranderen er simultaan drie parameters.

·

Rotatiesnelheid van de gantry ( de draaisnelheid van het bestralingstoestel ).

·

De intensiteit en de vorm van de bestralingsbundel, die gecontroleerd wordt met behulp van de MLC’s.

·

Het dosistempo ( de hoeveelheid straling per tijdseenheid ).

Voor meer informatie zie: Ontwikkelingen elders op de website.

 

 

Bestralingsplan hoofd/hals gebied

Bestralingsplan schedel

RBE

Relatief Biologisch Effect.

Dosis referentiestraling

o

RBE = --------------------------------------------

Stralingsdosis

Recept

Voorschrift van medicijnen.

Recidief

Hernieuwde groei / terugkeren van de ziekte of ziekteverschijnselen.

Rectaal

Met betrekking tot de endeldarm.

Rectaal touche

Onderzoek van de endeldarm met behulp van een vinger.

Rectum

Endeldarm.

Referentie

Maatstaf / vergelijking.

Referentiepunt

IJkpunt. In de radiotherapie bijvoorbeeld het Isocentrum van de CT-simulator, de planning en het bestralingstoestel.

Reflux

Terugstroom. Bijvoorbeeld een slokdarm reflux: Het terugvloeien van maagzuur en voedsel in de slokdarm. Kan uiteindelijk ontaarden in een kwaadaardig gezwel in de slokdarm.

Regeneratie

Herstelgroei / herstellen en vernieuwen van weefsel.

Regionale klieren

In de nabijheid van de tumor gelegen lymfeklieren.

Regressie

Achteruitgang.

REM

Röntgen Equivalent Men. Oude eenheid van equivalente dosis.

Remstraling

Röntgenstraling die door een röntgenapparaat wordt uitgezonden.

Remissie

Vermindering / verdwijning van de ziekte of ziekteverschijnselen. Een partiële remissie is een gedeeltelijke vermindering / verdwijning van de ziekte of ziekteverschijnselen.

Renes

Nieren.

Reproduceerbaar

Herhaalbaar. Bijvoorbeeld een reproduceerbare bestraling.

Reproductie

Vermenigvuldiging. Bijvoorbeeld de reproductie van kankercellen.

Research

Wetenschappelijk onderzoek. Bijvoorbeeld de research naar nieuwe operatietechnieken, behandel- en bestralingsmethoden.

Resectie

Uitsnijding. Verwijdering van een deel van een orgaan, gewricht of

zenuw.

Respons

Reactie. Bijvoorbeeld een goede respons op de gegeven behandeling.

Reticulosarcoom

Lymfeklierkanker die ontstaat en gelokaliseerd is buiten het lymfesysteem. Synoniem: reticulosarcoma.

Reticulose

Ziekte aan het lymfesysteem. Een verouderde term.

Retina

Netvlies.

Retinoblastoom

Kwaadaardig gezwel van het oog.

Retrograad

Teruggaand

Retrograde amnesie

Teruggaand geheugenverlies. Dat wil zeggen : Het geheugenverlies beperkt zich na herstel alleen op het gedeelte voor het ontstaan van de ziekte.

Retrospectieve studie

Studie van bepaalde behandelingen, waarbij naar de resultaten uit het verleden wordt gekeken.

Retrosternaal

Achter het borstbeen.

Reuzencelgranuloom

Zie granulosacelcarcinoom.

Reuzenceltumor

Kwaadaardig gezwel uitgaande van de stromacellen.

o

Synoniemen: chrondoblastoom / chondroom

Revalidatie

Herstellend.

Reversibel

Omkeerbaar.

Review

Beoordeling / Achteraf bekijken.

Rhabdomyoom

Goedaardig gezwel van de dwarsgestreepte spieren.

Rhabdomyosarcoom

Kwaadaardig gezwel van de dwarsgestreepte spieren.

Ring van Waldeyer

Dit is de benaming voor het lymfatisch weefsel in de keelholte dat betrokken is bij de afweer van het lichaam tegen allerlei ziektekiemen, schimmels en micro- organismen. De meest prominente onderdelen van dit weefsel zijn de keelamandelen en bestaan uit de tong, het gehemelte, de amandelen, en de klieren.

Risicofactor

Omstandigheid die de kans op het krijgen van een ziekte vergroot.

Risicopatiënt

Patiënt die gevaar loopt om ziek te worden.

Robotische tafel

Behandeltafel waarmee in 6 richtingen correcties ten aanzien van de instelling kunnen worden uitgevoerd namelijk:

o

Verticaal / lateraal / longitudinaal / rotatie / roll en pitch.

Roll

Mogelijkheid van de bestralingstafel om in de breedterichting te kantelen om zodoende positiecorrecties toe te passen.

Röntgen

Voormalige eenheid van de exposie van straling. Oude eenheid waarin de ontvangen of toegediende dosis röntgenstralen werd uitgedrukt.

Röntgenbuis

Een elektronenbuis die wordt gebruikt om röntgenstraling te genereren door elektronen op een anode ( focus / trefplaatje ) te laten vallen.

Röntgen W.C.

Wilhelm Conrad Röntgen (1845-1923). Hij ontdekte op 8 november 1895 de röntgenstralen. Hij noemde ze Eine neue Art von Strahlen of X–stralen. De term X-Rays wordt tegenwoordig nog steeds gebruikt. Al vrij snel na de ontdekking werden de röntgenstralen ook voor therapeutische doeleinden ( het bestralen van tumoren ) gebruikt. Hij kreeg in 1901 als eerste de Nobelprijs in de natuurkunde. Het röntgenmuseum staat in Remscheid. ( Duitsland ).

http://www.ndt-ed.org/EducationResources/HighSchool/Radiography/Graphics/roentgen1.jpg

 

 

W.C. Röntgen

De eerste röntgenfoto uit 1895

Röntgenstraling

Straling, die onder andere wordt gebruikt in de röntgendiagnostiek en radiotherapie. Bestaat uit fotonen ( energiepakketjes ).

Röntgenulcus

Röntgenzweer. Een zweer die kan ontstaan bij een zeer hoge dosis stralen. Kwam vroeger veel voor op de handen bij röntgenologen die de stralenbundels testen door hun handen erin te houden.

Ruggenmergtumoren

PA = soorten:

o

Gliomen / neurogliomen /chordomen / astrocytomen.

Ruggenmergvlies

tumoren

PA = soorten:

o

Meningeomen

 

S »


Lees verder...
A
B
C
D
E
F
G
H
I
J
K
L
M
N
O
P
Q
R
S
T
U
V
W
X
Y
Z
Santeon
 



home

Inloggen

home sitemap zoeken disclaimer copyright  Contact